Translate:

aug 012018
 

Vandaag is het al weer zo ver! Op 1 Augustus 2018 hebben we even veel biomassa opgemaakt als de aarde in een heel jaar kan maken. In het Engels heet het “Earth Overshoot Day”.
Voor Nederland en België is het bio-budget al in april overschreden.

Energie, biomassa en consumptie

De NOS wijdt een artikel aan deze jaarlijks terugkerende en verschuivende mijlpaal van het globale gemiddelde. Ecoloog Joop de Kraker, hoogleraar Sustainability Assessment aan de Universiteit van Maastricht, legt het uit: “Het is een vrij simpel concept, maar communicatief heel sterk.” Het model meet onze gemiddelde individuele ecologische voetafdruk en zet dat af tegen de capaciteit van de levende natuur om energie van de zon om te zetten in biomassa. Ergens in die uitleg valt “energie” tussen wal en schip. Maar vooruit, het idee is duidelijk.

Wat minder in beeld komt is wat de consumptie van materialen uit de aarde “doet”. Wij weten dat de voorraad op aarde eindig is en dat die materialen niet aangevuld wordt – even afgezien van wat er uit de ruimte op ons neerdwarrelt. Daarmee is het niet zo zeer een kwestie van de “aarde” die opraakt, maar van de levende natuur die uitgeput is.

Arm en rijk

De Kraker wijst terecht op de omvang van de wereld populatie. Meer mensen betekent meer consumptie. Dat brengt hem tot een advies om met name jonge vrouwen in arme landen beter te scholen in anti-conceptie en voortplanting. Hij adviseert ook dat deze jonge vrouwen in arme landen meer moeten werken en geld verdienen. Mmm…

OK, er zit een goed punt in dat het gaat over het beperken van het aantal mensen. Maar voor mijn gevoel mist het helemaal de boot als het gaat over waar de meeste winst te halen is: individueel consumptie-gedrag.

“Arme” landen scoren juist heel goed met bescheiden ecologische voetafdrukken. “Rijke” landen scoren dramatisch slecht met gigantische ecologische voetafdrukken. Wij, bijvoorbeeld in Nederland en België, zouden dus voortrekkers moeten zijn met het verbeteren van ons consumptie-gedrag. De praktijk van “arme” landen kan daarbij als lichtend voorbeeld dienen.

Werken en geld verdienen

We spreken in permacultuur graag van “de oplossing is in het probleem”. Ik het geval van De Kraker’s advies dat vrouwen in “arme landen” moeten gaan “werken en geld verdienen” ligt het probleem juist in de oplossing. “Geld verdienen” is het zelfde als “werken”. Werken is arbeid, is energie verbruiken. Het probleem is een te hoog energieverbruik om onze “rijke” levensstijl” te onderhouden. Meer werken betekent meer energie verbruiken. Dat gaat het probleem alleen maar groter maken en versnellen.

Met het vaststellen van de kern van het probleem – we werken te veel – is de oplossing simpel: minder werken en meer genieten. Wat je altijd al vermoedde 😉

Leren in verwildering

Als wij iets hadden kunnen leren van pogingen uit het (grijze en recente) verleden, dan is het wel dat klassieke moderne scholing eerder leidt tot het verspillende gedrag van “rijke” landen dan de gepaste levensstijl van de meerderheid van onze mensenpopulatie. Juist het curriculum-vrije leren in gemeenschap met de natuur brengt ons tot harmonie van het Goede Leven.

jul 182018
 

Permacultuur’s “derde” ethische uitgangspunt: eerlijk delen. In het Australisch Engels: Fair Share. Meer volledig: “set limits to consumption and reproduction, and redistribute surplus” (Holmgren,2007), ofwel: beperk het aantal kinderen en consumptie en deel je overvloed. In deze zin is “delen” dus wat je teruggeeft in plaats van aanspraak maken op een deel van wat de wereld te bieden heeft.

Holmgren lijkt hier te bedoelen dat we niet meer aanspraak moeten maken op de beschikbare middelen dan strikt noodzakelijk is. Wat we aan overvloed produceren moeten we ook niet voor onszelf houden, maar delen met de rest van de wereld. Want dat is een eerlijke transactie.

Scheve Verhouding

Mensen zijn een bijzonder geval in de verdeling van middelen. Uit recent onderzoek (1) blijkt dat mensen ongeveer 0.01% van het totale biomassa aan levende organismen op aarde uitmaken – een schatting natuurlijk.

(verhoudingen biomassa, in gigaton koolstof. Bron: 1.)

(The Guardian verbeeld het op deze manier. Bron: 2)

Voor onze voeding alleen al maken we aanspraak op ruim de helft van alle landoppervlak. Ongeveer een derde daarvan voor landbouw en tweederde voor veeteelt. Terwijl het grootste deel van het landbouwareaal wordt gebruikt voor de productie van veevoer.

De dominantie van landgebruik door en voor mensen vinden we ook terug in de scheve verhouding tussen “wilde” planten en dierensoorten en agrarische planten en dieren.

(mensenlijke dominatie onder zoogdieren. Bron: 2.)

(… en onder vogels. Bron: 2.)

Beperken

De sleutel tot effectieve beperking zit niet alleen in onze activiteiten maar vooral in ons aantal kinderen.

(dingen die jij kan doen om je ecologische voetafdruk te beperken. Bron: 3)

De top-11 voor beperking:

11: Je gloeilampjes inruilen voor LEDs
10: Je afval recycleren
9: Je was aan de lucht drogen
8: Je was op kamertemperatuur wassen
7. Je auto inruilen voor een zuiniger model
6. Vegetarisch eten
5. Je benzine auto inruilen voor een elektrische
4. Groen elektriciteit inkopen
3. Minder of niet vliegen
2. Leven zonder auto

En de winnaar is, op nummer 1:

1. Minder kinderen

In de beperking toont zich de meester (Goethe, 1802).
Een oude wijsheid met een duurzame boodschap en waarde.

______

  1. The biomass distribution on Earth. Yinon M. Bar-Ona, Rob Phillips, and Ron Milo. www.pnas.org/cgi/doi/10.1073/pnas.1711842115
  2. Humans just 0.01% of all life but have destroyed 83% of wild mammals. The Guardian. 21 mei 2018.
  3. Want to fight climate change? Have fewer children. The Guardian. 12 juli 2017.
Translate »